Σε έναν κόσμο όπου ο πολιτισμός γίνεται ολοένα και πιο παγκόσμιος, οι πολιτιστικές παραδόσεις κάθε χώρας παραμένουν ως η καρδιά του λαού της. Και όταν ένας λαός καταλαμβάνει μια μεγάλη περιοχή, ο πολιτισμός του είναι πιθανό να είναι πλούσιος, ποικίλος και ποικιλόμορφος. Αυτή είναι η περίπτωση της Ρωσίας.
Σήμερα θα μιλήσουμε για την παραδοσιακή ρωσική ενδυμασία. Μια πολύχρωμη φορεσιά, με περίτεχνες διακοσμήσεις, πάντα χειροποίητη. Ως κληρονομιά από τους προγόνους μας, αυτή η φορεσιά συνεχίζει να εμφανίζεται σε εκκλησίες, θέατρα, σχολές χορού και φεστιβάλ.
Η παραδοσιακή ρωσική φορεσιά
Η παραδοσιακή ρωσική ενδυμασία άρχισε να αναπτύσσεται ως έχει, με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της, από τον 9ο αιώνα και μετά. Η ακριβής ημερομηνία είναι άγνωστη, αλλά εκτιμάται ότι ήταν περίπου εκείνη την εποχή ή έναν αιώνα νωρίτερα.
Μέχρι τις αρχές του 18ου αιώνα, οι αγρότες και οι βογιάροι (ευγενείς) φορούσαν παραδοσιακά ρούχα, αλλά το 1700 ο Τσάρος Πέτρος ο Μέγας άρχισε να εισάγει αλλαγές φορώντας ο ίδιος περισσότερα ρούχα δυτικού τύπου . Στον Πέτρο άρεσε η Ευρώπη, τη θαύμαζε, γι' αυτό άρχισε να απαγορεύει τη χρήση παραδοσιακών ενδυμάτων, τουλάχιστον στις ρωσικές πόλεις.
Στη συνέχεια, εναπόκειται στους Ρώσους αγρότες να διατηρήσουν και να διατηρήσουν τον πλούτο και την ομορφιά των παραδοσιακών ρωσικών ενδυμάτων. Μερικά από τα παραδοσιακά κομμάτια δεν χρησιμοποιούνται πλέον σήμερα, αλλά άλλα κατάφεραν να επιβιώσουν με το πέρασμα του χρόνου, τελικά έγινε εικονικό.
Υπάρχουν όμως περισσότερες από μία παραδοσιακές ρωσικές φορεσιές; Φυσικά. Κατ' αρχήν, μπορούμε να μιλήσουμε για δύο: το σαραφάνι και την πονέβα. Το σαραφάνι είναι σαν ένα μακρύ, χαλαρό πουλόβερ που φοριέται πάνω από ένα μακρύ λινό πουκάμισο που κρατιέται με ζώνη. Αυτή η ζώνη είναι κλασική και φοριόταν κάτω από το σαραφάνι. Αυτό το ένδυμα αναφέρεται για πρώτη φορά τον 14ο αιώνα και φοριόταν μόνο από άνδρες. Εμφανίστηκε ως γυναικείο ένδυμα μόνο τον 17ο αιώνα.
Το σαράφαν ήταν φτιαγμένο από απλό λινό ή φθηνό τυπωμένο βαμβάκι , το οποίο παραγόταν μαζικά σε εργοστάσια στη Μόσχα και στις περιοχές Ιβάνοβο και Βλαντιμίρ. Αυτό το μακρύ, πολύχρωμο φόρεμα με ανοιχτούς ώμους φοριόταν πάνω από ένα απλό ένδυμα που ονομαζόταν ρουμπάχα.
Αν το σαράφαν ήταν απαραίτητο για μια ειδική περίσταση, μπορούσε να στολιστεί με μετάξια και μπροκάρ ή να κεντηθεί με χρυσό και ασήμι . Η χρήση του σαράφανου εξαπλώθηκε σε όλες τις βόρειες επαρχίες της τότε Ρωσικής Αυτοκρατορίας, μέχρι το Νόβγκοροντ, το Πσκοφ, τη Βόλογκντα και το Αρχάγγελσκ.
Η πονέβα είναι ένα είδος φούστας που φοριέται συνήθως στις επαρχίες νότια της Μόσχας, όπως το Βορόνεζ, το Ταμπόφ και η Τούλα. Είναι, στην πραγματικότητα, παλαιότερη από το σαράφαν . Η πονέβα είναι μια απλή ή ριγέ φούστα που μαζεύεται με κορδόνι ή τυλίγεται γύρω από τους γοφούς, φορεμένη με ένα φαρδύ πουκάμισο με κεντημένα μανίκια και μια ποδιά περίτεχνα διακοσμημένη με πολύχρωμες κορδέλες και στολίδια.
Από την άλλη πλευρά, έχουμε το ρουμπάχα, ένα φαρδύ πουκάμισο που είναι σαν το βασικό στοιχείο του ρωσικού κοστουμιού. Το φορούσαν όλοι - άνδρες, γυναίκες, πλούσιοι και φτωχοί. Το ύφασμα μπορούσε να είναι εκλεκτό ή φθηνό, μεταξωτό ή βαμβακερό. Ήταν ένα πολύ άνετο ένδυμα και δεν άλλαζε σχεδόν ποτέ μέχρι τον 20ό αιώνα.
Το κοκόσνικ ήταν ένα γυναικείο κάλυμμα κεφαλής . Ήταν σύνηθες για τις γυναίκες να φορούν στολίδια για το κεφάλι και τα μαλλιά και, ανάλογα με την κοινωνική τους θέση, τους επιτρεπόταν να τα επιδεικνύουν. Οι παντρεμένες γυναίκες ήταν υποχρεωμένες να καλύπτουν πλήρως τα κεφάλια τους με αυτό το ένδυμα, ενώ οι ανύπαντρες γυναίκες μπορούσαν να διακοσμήσουν τα δικά τους με λουλούδια και άλλα στολίδια. Αυτά τα καλύμματα κεφαλής ήταν συνήθως κατασκευασμένα από ακριβά υλικά και φοριόντουσαν μόνο μερικές φορές το χρόνο.
Στην καθημερινή ζωή, φοριόντουσαν μόνο καπέλα ή ένα δεμένο σάλι που ονομαζόταν povoyniki. Το γούνινο παλτό, που ονομαζόταν shuba , έχει επιβιώσει στους αιώνες και παραμένει πολύ δημοφιλές σε όλη τη χώρα. Φοριόταν τόσο από άνδρες όσο και από γυναίκες, καθώς η Ρωσία έχει ψυχρό κλίμα. Η γούνα χρησιμοποιούνταν συνήθως στο εσωτερικό του ενδύματος, ενώ το εξωτερικό ήταν διακοσμημένο με άλλα διακοσμητικά στοιχεία. Σήμερα, το παλτό είναι πιο απλό αλλά εξυπηρετεί τον ίδιο σκοπό: να ζεσταθεί.
Η λέξη καφτάνι είναι ευρύτερα γνωστή επειδή προέρχεται από τη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, έχει ριζώσει στη Ρωσία και πλέον θεωρείται σχεδόν μέρος της παραδοσιακής της ενδυμασίας. Είναι ένα παλτό , αρκετά παρόμοιο με οποιοδήποτε μοντέρνο παλτό, αλλά φτιαγμένο με ακριβά υφάσματα και διακοσμημένο με κέντημα . Δεδομένου ότι η Ρωσία είναι μια τεράστια χώρα, τα υφάσματα ποικίλλουν, όπως και οι διακοσμήσεις. Μερικές φορές διαθέτουν κεντημένα μαργαριτάρια. Στο νότο, τα κουμπιά ή τα μάλλινα διακοσμητικά είναι συνηθισμένα.
Ωστόσο, από τον 14ο έως τον 18ο αιώνα, σημειώθηκαν κάποιες αλλαγές στην παραδοσιακή ρωσική ενδυμασία λόγω των στενότερων επαφών μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης . Λάβετε υπόψη ότι εκείνη την εποχή, η Ιταλία και η Γαλλία εξήγαγαν μαλλί, μετάξι και βελούδο, και τα διακοσμημένα ενδύματα άρχισαν να αποκτούν σημασία. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ιβάν του Τρομερού, όσοι έμπαιναν στο Κρεμλίνο ήταν υποχρεωμένοι να φορούν παραδοσιακή ενδυμασία ως ένδειξη σεβασμού προς τον θρόνο, και τον 17ο αιώνα, όσοι δυτικοποιούνταν υπερβολικά στα ρούχα και τα χτενίσματά τους τιμωρούνταν.
Έτσι, με λίγες εξαιρέσεις, η δυτική μόδα δυσκολεύτηκε να διεισδύσει στη Ρωσία . Όπως αναφέραμε νωρίτερα, στη συνέχεια ήρθε ο Μέγας Πέτρος και τα πράγματα άλλαξαν υπό αυτόν τον μεταρρυθμιστή των εθίμων. Η αυτοκρατορική οικογένεια έκανε το πρώτο βήμα στην αλλαγή της μόδας, ντυμένη σε ευρωπαϊκό στυλ, με περισσότερες γαλλικές επιρροές, με κορσέδες και ψηλά καλύμματα κεφαλής που άρχισαν να φορούν οι γυναίκες.
Προφανώς, μόνο οι πλούσιοι μπορούσαν να αντέξουν τέτοιες αλλαγές στη μόδα, οπότε αμέσως υπήρχε αυτή η διαχωριστική γραμμή μεταξύ εκείνων που είχαν οικονομική δύναμη και το φορούσαν επισκέπτοντας τους Ευρωπαίους και εκείνους που δεν το είχαν και πρέπει να μείνουν με παραδοσιακά ρούχα. Στις πόλεις, τη Μόσχα ή την Αγία Πετρούπολη ήταν πολύ πιο αισθητή.
Τον 19ο και 20ό αιώνα , το ροκοκό στυλ έγινε κυρίαρχο, αλλά με τον νέο αιώνα, η μόδα απλοποιήθηκε και πιο άνετα ρωσικά ενδύματα, όπως τα αγαπημένα σαραπάνια, επέστρεψαν. Υπό τη Σοβιετική Ένωση, το στυλ απλοποιήθηκε ακόμη περισσότερο, αλλά οι παραδοσιακές ρωσικές φορεσιές κατάφεραν με κάποιο τρόπο να διατηρηθούν στα φεστιβάλ.